انواع قالی و گليم, نساجی سنتی, رنگرزی و چاپهای سنتی, رودوزی و بافتنی, سفالگری و سراميک سازی, فرآورده های پوست و چرم, هنرهای مرتبط با فلز, چوب, حصيربافی, طراحی سنتی و نگارگری, صحافی و جلدسازی سنتی, گيوه دوزی و نمدمالی.

سوزندوزی ترکمن

ترمه بافي هنر ظريف و زيبايي كه قدمت آن در ايران به اوايل دوره صفويه برمي گردد و محل بافت آن كرمان و يزد است، اكنون با كم توجهي اي كه براي حفظ و احياي آن صورت گرفته، رو به فراموشي است.
به گزارش «ميراث خبر»، ترمه پارچه اي بادوام و ظريف است كه با كرك، پشم و يا ابريشم و از دو سري نخ تار و پود بافته مي شود كه پود در پشت پارچه به صورت آزاد قرار دارد و به همين دليل تراكم پودي آن زياد است.
كمبود استادكاران ماهر در اين زمينه و وجود اساتيد كه گرد پيري و ناتواني بر آنها چيره شده يكي از دلايل فراموشي اين هنر است. «الهه صفاريان»،از مسئولان واحد هنرهاي سنتي ميراث فرهنگي استان كرمان با تاييد اين مطلب مي گويد: «تنها يك نفر در روستاي هوتك كه در شمال كرمان قرار دارد به اين هنر مي پردازد. بارها و بارها جواناني را به عنوان هنرجو نزد او فرستاده ايم كه اين هنر را به آنها ياد دهد. ولي او يا قدرت بيان ندارد و نمي تواند درست آموزش دهد و يا اين كه مانند استادكاران قديمي نمي خواهد آموزش دهد.»
هر چند در گذشته نقوش بافته شده بر پارچه هاي ترمه بسيار متنوع بود، اما اكنون تنها سروهاي خميده كه اصطلاحا به آنها بته جقه می گويند، طرح هاي بافته شده بر پارچه هاي ترمه هستند. عدم كاربرد ترمه در زندگي امروز نيز مي تواند دليل ديگري براي فراموشي آن باشد چرا كه در گذشته از ترمه به عنوان چارقد، رويه لحاف، پرده، سفره، جانمازي و پارچه لباسی استفاده مي شده است.
اما ظاهرا در استان يزد در گذشته اي نه چندان دور كارگاه نساجي سنتي راه اندازي شده بود كه در آن، احرامي بافي،دارايي بافي كه هر دو در حال منسوخ شدن بودند، احيا شد و قرار بود زري بافي و ترمه بافي هم به اين مجموعه اضافه شود، ولي به دلايلي اين امر انجام نپذيرفت. «سيد عبدالمجيد شريف»، مدير پژوهشكده هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي در اين باره مي گويد: «متاسفانه مديريت گذشته _ اداره كل ميراث فرهنگي استان يزد باعث تعطيلي اين كارگاه شد.»

گيوه - چارق
مناطق كوهستاني كردستان و باختران و فارس و گذرگاههاي صفب العبور آن‌ها، كم بوده راههاي ارتباطي ماشين رو، نوع معيشت مبتني بردامداري و كشاورزي و ضرورت تحرك فراوان در فصول سه گانه بهار و تابستان و پائيز (‌كه فصل كار هستند) پا افزاري را مي‌طلبد كه سبك- راحت – مقاوم – خنك و در عين حال ارزان باشد و خود عشاير، ورستاييان و جوامع نيمه شهري با امكانات موجود در منطقه قادر به توليد آن باشند. گيوه نوعي پاي افزار است كه رويه آن را از ريسمان و نخ پرگ يعني ريسمانهاي پنبه‌اي بافته و زيه يا ته آن را گاه از چرم و غالباً‌ از لته‌هاي بهم فشرده و در هم كشيده مي‌سازند.