« پته دوزي كرمان | HOME | قلابدوزي رشت »

December 12, 2006

سوزن دوزي و مليله دوزي اصفهان

هنر سوزندوزي ، قلاب دوزي و مليله دوزي يكي از مشخص ترين شعبات صنايع دستي استان اصفهان است كه قدمت آن به قبل از دوره صفويه مي رسد و انواع محصولاتي كه به وسيله آن ها تزيين مي شوند شامل سجاده – جلد قرآن – انواع بقچه ها – روميزي – زير بشقابي – زير قلياني و غيره مي باشد. مليله از نظر جنس بر دو نوع است: اصل و بدل . مليله اصل از رشته هاي بسيار نازك نقره تشكيل شده كه آنرا مي تابانند با به صورتي شبيه فنر در آيد و براي دست يابي به صورتي شبيه فنر در آيد و براي دست يابي به مليله ي طلا آن ها را آب طلا مي دهند مليله ي بدل از مفتولهاي برنجي به ضخامت 15/0 و 18/0 ميلي متر تهيه مي شود. براي تهيه ي مليله ي بدل طلا از همين نوع برنج كه رنگ طبيعي طلايي دارد استفاده مي كنند و براي تهيه ي مليله ي بدل نقره آنرا آب نقره مي دهند كه تمام اين كارها در بازار و توسط افرادي به نام رزكش صورت مي گيرد و از اين مليله ها براي دوخت انواع نقوش بر روي پارچه هاي دست بافت، ترمه يا مخمل استفاده مي نمايند.

مشخصات سوزندوزي ،‌قلابدوزي ، مليله دوزي در سوزندوزي طرح را از طريق نخ كش كردن زمينه ي پارچه مشخص مي كنند و با سوزن و نخ مراحل مختلف سوزندوزي را كه شامل دور دوزي – توري دوزي – توري گلدوزي – سكمه دوزي – شبكه دوزي – ستاره دوزي – گل اشرفي دوزي – زير رفت دوزي – تكه دوزي و خامك دوزي – مي باشد مي دوزند. در قلاب دوزي ابتدا طرح مورد نظر را با كپي يا صفحات كاغذ گراف كه طرح روي آن به وسيله سنجاق سوراخ شده با پودر زغال يا گچ علامت گذاري كرده و سپس با مداد پررنگ مي كنند يا اينكه توسط قالبهاي مخصوص قلمكار و طرح را روي پارچه منعكس كرده و سپس با استفاده از قلاب و نخ مخصوص شروع به دوختن مي كنند. در مليله دوزي قطعات مليله ي اصل يا بدل را بر روي پارچه هاي ترمه يا مخمل مي دوزند و مليله دوزي از نظر مشخصات كاملاً با قلابدوزي و سوزندوزي فرق مي كند به اين ترتيب كه مراحل مختلفي را در توليد مي گذارند و تشكيل شده است از يك پارچه اصلي مخمل يا ترمه ويك پارچه زير مخمل يا زير ترمه از جنس متقال يا كتان كه بطرز خاصي با سريش به آن چسبانده مي شود و پس از پياده كردن طرح، قطعات مليله روي آن دوخته مي شود و سپس با پارچه‌ي ديگري از نوع چيت گلدار يا قلمكار كه با زمينه ي مخمل يا ترمه ي مليله شده هماهنگي دارد، آستر مي شود. پياده كردن طرح هاي مليله دوزي روي منسوجات مخمل يا ترمه بخاطر خواب داشتن سطح پارچه با سوزندوزي و قلاب دوزي فرق مي كند و توسط كپي يا قالب قلمكار نمي توان طرح را منعكس نمود. سكمه دوزي سكمه دوزي عبارت است از بيرون كشيدن تعدادي تار يا پود يا هر دو از نقطه يا نقاط معين از پارچه و پر كردن جاي آنها با سوزن دوزي بطوريكه نقش از آن پديد آيد جاي بريدن نخها را با رديفهاي فشرده و ظريف بخيه دوزي شده حفظ مي كنند و با گلدوزي اضافي در جائي كه نخهايش بيرون كشيده شده نقش ستاره اي را نمايان مي سازند. سكمه دوزي اغلب همراه با قلاب دوزي صورت مي گيرد. معمولاً‌ سكمه دوزي بر روي روميزي و دستمال سفره و مانند آن انجام مي شود و شكيبائي بسيار مي خواهد . براي سكمه دوزي از پارچه هاي ساده كه تاروپود آن عمود بر هم بوده و حتي الامكان داراي يك ضخامت باشند استفاده مي شود. سكمه دوزي بيشتر در اصفهان رايج استو هر صنعتگر حدود 10 ساعت در روز كار مي كند زنان سكمه دوز يك شركت تعاوني نيز دارند كه اين شكرت كمك هائي هم به آنها مي نمايد خريد هائي كه از اجناس سكمه دوزي شده انجام مي شود بيشتر توسط سازمان صنايع دستي است . سكمه دوزي در يزد نيز رواج دارد و هموطنان زرتشتي بخاطر حفظ سنن و آداب خود به آن مي پردازند. معمولاً زرتشتيان حتماً‌ جزء وسايل دختران خود كه ازدواج مي كنند و مي خواهند عروس شوند وسايل سوزندوزي كه سكمه دوزي نيز جزئي از آن است قرار مي دهند.

Posted at December 12, 2006 11:05 PM

Trackback Pings

TrackBack URL for this entry:
http://www.soozandoozi.ir/cgi-bin/mt/MT-3.2-en_US/mt-tb.cgi/29

Comments
Post a comment









Remember personal info?